Procedury in vitro

Co to jest in vitro?

Assisted Reproductive Technologies (ART)

Zapłodnienie pozaustrojowe jest techniką wspomaganego rozrodu oraz metodą objawowego leczenia niepłodności. Wspomaganie rozrodu, tzw. ART (ang. assisted reproductive technologies), obejmuje kilka różnych zabiegów odbywających się na poziomie komórkowym. ART w środowisku medycznym traktowane jest jako ostatnia szansa na poczęcie i urodzenie biologicznego potomstwa, w sytuacji gdy inne metody leczenia nie powiodły się.

Laboratorium in vitro

Środowisko naukowe określa zapłodnienie pozaustrojowe jako IVF (ang. in vitro fertilization), termin ten pochodzi z łaciny i semantycznie powiązany jest z badaniami laboratoryjnymi. Badania te dzieli się na dwa rodzaje:

  • in vivo – doświadczenie odbywające się w warunkach laboratoryjnych, ale wewnątrz organizmu żywego,
  • in vitro – doświadczenie mające miejsce poza organizmem żywym, w znaczeniu dosłownym 'w szkle'.

Zapłodnienie in vitro

Zapłodnienie in vitro, inaczej zapłodnienie pozaustrojowe, to metoda zapłodnienia polegająca na doprowadzeniu do zapłodnienia komórki jajowej w warunkach laboratoryjnych, poza ciałem matki.

Laboratorium in vitro

Polega ono na przeprowadzeniu hormonalnie sterowanego procesu owulacji, następnie na pobraniu komórek jajowych, które są łączone z męskimi komórkami rozrodczymi (plemnikami) w warunkach laboratoryjnych. Kiedy zapłodniona komórka zaczyna się dzielić, zarodek przenoszony zostaje do organizmu matki, by mógł zagnieździć się w ścianie macicy i jeśli dojdzie do zagnieżdżenia, powstaje ciąża, która dalej przebiega w sposób naturalny.

Etapy zapłodnienia komórki jajowej i rozwoju zarodka

  • In vitro - prawidłowy, dojrzały oocyt (M2)

    Prawidłowy, dojrzały oocyt (M2)

  • In vitro - prawidłowy, dojrzały oocyt (M2)

    Komórka jajowa w stadium 2PN (dwa przedjądrza)

  • In vitro - wczesny podział zarodka

    Zarodek we wczesnym podziale

  • In vitro - zarodek 4 blastomerowy

    Prawidłowy zarodek 4 blastomerowy klasy A

  • In vitro - zarodek 8 blastomerowy

    Prawidłowy zarodek 8 blastomerowy klasy A

  • In vitro - stadium kompaktacji

    Prawidłowy zarodek w stadium kompaktacji

  • In vitro - blastocysta

    Zarodek w stadium blastocysty

Jeśli jeden z partnerów lub para nie mają swoich komórek płciowych, mogą skorzystać z gamet dawców.

Rodzaje zapłodnienia in vitro

In vitro IVF – ET tzw. klasyczne

Do zapłodnienia dochodzi samoistnie na specjalnej szalce, na której znajduje się mieszanina komórek jajowych i plemników (optymalna liczba męskich gamet to 50–100 tysięcy). Komórki łączą się w przeciągu około jednej doby dając kilka zarodków. Potrzebują do tego warunków zbliżonych do wnętrza ludzkiego organizmu. Podstawowym ograniczeniem w leczeniu tą metodą jest jej inwazyjny charakter oraz wysokie koszty.

In vitro ICSI – docytoplazmatyczne podanie plemnika

Standardem w procedurach wspomaganego rozrodu in vitro jest metoda ICSI (ang. intracytoplasmic sperm injection – docytoplazmatyczne podanie plemnika), polegająca na wprowadzeniu do komórki jajowej pojedynczego plemnika przy użyciu specjalnych mikropipet do mikromanipulacji, mikromanipulatorów i mikroskopu. Wykonuje się ją w sytuacji, gdy komórki męskie charakteryzują się obniżoną ruchliwością, liczbą czy budową.

In vitro ICSI – MESA

ICSI – MESA to docytoplazmatyczna iniekcja plemnika pobranego z najądrzy (ang. micro epidydymal sperm aspiration). Zabieg ten stosuje się u mężczyzn, którzy cierpią na azoospermię, czyli brak plemników w nasieniu, jednak u których stwierdza się obecność plemników w najądrzach.

In vitro ICSI – TESE

ICSI – TESE to docytoplazmatyczna iniekcja plemnika uzyskanego za pomocą punkcji jądra (ang. testicular sperm aspiration). To również jedna z szans na biologiczne potomstwo dla mężczyzn, którzy cierpią na azoospermię w ejakulacie. W tym przypadku plemniki pobrane zostają bezpośrednio z jądra.

In vitro IMSI – docytoplazmatyczne podanie wyselekcjonowanych morfologicznie plemników

Obecnie oprócz metody ICSI stosuje się również nową metodę IMSI (ang. intracytoplasmic morphologically selected sperm injection, czyli docytoplazmatyczne podanie wyselekcjonowanych morfologicznie plemników), polegającą na selekcji komórek plemnikowych przed przystąpieniem do procedury zapłodnienia in vitro. Bez względu na metodę zapłodnienia, po kilku dniach hodowli zarodek umieszcza się w macicy.

Podstawą opracowanej przez izraelską klinikę Meir Hospital pod kierownictwem prof. Bartoov metody in vitro IMSI jest wykorzystanie mikroskopu optycznego z cyfrowym torem obrazowym, który pozwala oglądać plemniki na ekranie monitora w powiększeniu rzędu 6000 razy – wielokrotnie większym niż zwykle stosowane powiększenie około 400 razy. W Polsce metodę in vitro IMSI wdrożyli dr n.med. Krzysztof Grettka i dr n.med. Mariusz Kiecka – założyciele firmy Provita Sp. z o.o., właścicela Centrum Medycznego Angelius Provita i Angelius Szpital.

Inne specjalne techniki zapłodnienia i wyboru, hodowli komórki jajowej i plemnika

  • Assisted Hatching (laserowe nacięcie osłony zarodka),
  • Oosight TM Meta (bezinwazyjny system analitycznego obrazowania oocytu),
  • IVM (pobranie niedojrzałych komórek jajowych z jajnika w trakcie cyklu niestymulowanego lub stymulowanego niewielkimi dawkami leków indukujących wzrost pęcherzyków),
  • PICSI (test reakcji akrosomalnej plemników, metoda selekcji plemników do procedury ICSI/IMSI),
  • monitorowanie rozwoju zarodków.

Wskazania i kwalifikacja do zapłodnienia in vitro

W początkach rozwoju in vitro metoda ta służyła głównie kobietom z uszkodzonymi jajowodami. Obecnie wskazania do stosowania tej metody obejmują również czynnik męski (nieprawidłowości nasienia), jak również zaburzenia wytwarzania komórek jajowych u kobiet.

Czynnik kobiecy (jajowodowy):

  • u Pacjentek z trwałym uszkodzeniem jajowodów lub ich brakiem (uniemożliwia to migrację plemników i transport komórki przez jajowód w celu zapłodnienia),
  • u Pacjentek zdyskwalifikowanych z leczenia operacyjnego,
  • ciężka postać endometriozy – endometrioza jest chorobą polegającą na występowaniu w organizmie ognisk pozamacicznego endometrium, czyli błony śluzowej macicy,
  • u Pacjentek z upośledzoną funkcją jajowodów przy zachowanej drożności lub po operacji mikrochirurgicznej i upływie 2 lat bez ciąży, warunkiem zalecenia oczekiwania jest brak innych czynników mogących mieć wpływ na szansę na ciąże (nieprawidłowe nasienie, wiek kobiety > 35 lat, czas trwania niepłodności < 3 lat, endometrioza, zaburzenia jajeczkowania).

Czynnik męski:

  • uszkodzenia jąder – brak, a także zła lub niewystarczająca produkcja plemników; gdy całkowita liczba plemników ruchomych < 1 mln – wskazane ICSI/IMSI,
  • niska ruchliwość plemników – liczba plemników ruchomych 1-10 mln, w przypadku niepłodności dłuższej niż 2 lata,
  • ejakulat zawiera ponad 30% plemników nieprawidłowej budowy,
  • jednoczesne występowanie trzech zaburzeń ejakulatu: małej liczby plemników, niskiej ruchliwości i nieprawidłowej budowy,
  • brak plemników w ejakulacie, ale obecność w jądrach lub najądrzach,
  • aspermia – brak ejakulatu.

Niepłodność niewyjaśnionego pochodzenia:

  • wielokrotnie nieudane inseminacje domaciczne bez odnalezienia wyraźnej przyczyny problemu,
  • niepłodność immunologiczna – w śluzie szyjkowym lub/i tkance jajnikowej występują przeciwciała, które atakują i niszczą plemniki,
  • niepłodność idiopatyczna (czyli niewyjaśnionego pochodzenia) – niemożność posiadania przez parę potomstwa przy braku jakichkolwiek nieprawidłowości w podstawowych badaniach diagnostycznych,
  • wady genetyczne komórek rozrodczych męskich i żeńskich,
  • jeżeli niepłodność trwa powyżej 3 lat,
  • jeżeli wiek Pacjentki wynosi powyżek 35 lat.

Zaburzenia hormonalne a wskazania do in vitro:

  • 12 cykli stymulowanych bez efektu,
  • nieudane próby inseminacji domacicznej – maksymalnie do 6 prób u Pacjentki poniżej 35 roku życia; dla Pacjentek powyżej 35 roku życia – maksymalnie 4 próby.

Leczenie metodą zapłodnienia pozautrojowego in vitro stosuje się także u płodnych par, u których:

  • partner jest nosicielem wirusów HIV lub HCV, a partnerka nie jest zarażona,
  • para jest nosicielem zmian genetycznych, które powodują ciężkie oraz nieodwracalne zmiany także u potomstwa, a diagnostyka przedimplantacyjna pozwala uniknąć trudnej decyzji o przerwaniu ciąży,
  • partnerka rozpoczyna leczenie przeciwnowotworowe i gdy stosowane leczenie z dużym prawdopodobieństwem nieodwracalnie uszkodzi jajniki; przy indukcji jajeczkowania uzyskuje się dużą liczbę rozwijających się pęcherzyków i sytuacja ta powoduje duże ryzyko wystąpienia ciąży wielopłodowej.

Przebieg procedury in vitro

Zapłodnienie in vitro najczęściej obejmuje cztery etapy. Pierwszy to stymulacja hormonalna jajników, tak aby wytworzyły większą ilość komórek jajowych. Następnie pobiera się gamety męskie i żeńskie od obu partnerów, po czym zapładnia się komórkę jajową w warunkach laboratoryjnych. Ostatni etap to ten, w którym zarodek przenoszony jest do organizmu matki w celu implantacji. Przebieg etapów leczenia może się różnić w zależności od sytuacji medycznej Pacjentów. Podane poniżej dane mają charakter informacyjny.

  • diagnostyka niepłodności i wybór protokołu leczenia,
  • stymulacja hormonalna (stymulacja jajników),
  • pobranie komórek jajowych (punkcja jajników),
  • oddanie nasienia przez męża / partnera,
  • zamrożenie nadliczbowych komórek jajowych do dalszych procedur,
  • zapłodnienie komórek w laboratorium IVF (ICSI lub IMSI),
  • hodowla komórek do stadium zarodka,
  • transfer zarodków (embriotransfer) maksymalnie 3 zarodki,
  • zamrożenie nadliczbowej ilości zarodków (witryfikacja),
  • wykonanie testu ciążowego,
  • transfer rozmrożonych zarodków (criotransfer),
  • konsultacja lekarska pozabiegowa,
  • wsparcie implantacji zarodka i wczesnej ciąży.

Angelius Szpital Provita przeprowadza również procedury in vitro z wykorzystaniem dawczyń komórek jajowych lub zarodków. Więcej informacji na temat programów uzyskasz podczas wizyty lekarskiej.

Badania wykonywane przed in vitro IVF / IMSI

  • badania infekcyjne HCV, HBs, HIV, USR (ważne 6 tygodnie),
  • badania nasienia - komplet (ważne 3 miesiące),
  • badania hormonalne na początku cyklu w tym AMH, TSH, anty TPO, FSH, LH, E2 (ważne 3 miesiące),
  • u wszystkich z a/oligomenorhoea + otyłość - lipidogram, glukoza i HBA1C,
  • przy OAT < 5mln/ml: kariotyp u mężczyzny, AZF,
  • przy azoospermii: kariotyp u mężczyzny, CFTR, AZF,
  • chlamydie PCR (badanie ważne 3 miesiące),
  • badanie cytologiczne (ważne 1 rok),
  • profil androgenów tzn. wolny testosteron, androstendion, 17OHprogesteron,DHEAS - tylko u pacjentek z cechami fenotypowymi androgenizacji – (do dyskusji z lekarzem prowadzącym),
  • histeroskopia (obowiązkowo po pierwszym nieudanym cyklu ART) – (do dyskusji z lekarzem prowadzącym),
  • kariotypy u pary (obowiązkowo po pierwszym nieudanym cyklu ART) – (do dyskusji z lekarzem prowadzącym).

Cena procedur in vitro

  • procedura IVF – 4000 zł
  • dopłata za dawcę do IVF – 400 zł
  • procedura IMSI – 4800 zł
  • procedura IMSI z oocytami dawczyni – 7500 zł
  • Pobranie plemników z jądra (TESE) lub pobranie plemników z najądrza (PESA) – 1200 zł
  • Zamrożenie wycinków z jądra (do metody IMSI) + przechowywanie przez okres 1 roku – 300 zł

Kontakt w sprawie wizyty

Telefon 32 783 73 00

poniedziałek – piątek 8:00 – 21:00

sobota 8:00 – 13:00

Telefon formularz

Refundacja in vitro